Siewnik pneumatyczny wykorzystuje strumień powietrza wytwarzany przez dmuchawę do transportu nasion ze zbiornika do redlic. Dzięki temu ziarno nie musi opadać wyłącznie pod wpływem grawitacji, a aparat wysiewający może pracować precyzyjniej i obsługiwać większy zbiornik. Technologia występuje w układach nadciśnieniowych oraz podciśnieniowych, stosowanych między innymi w siewnikach zbożowych i punktowych.
Jak działa siewnik pneumatyczny?
Podstawą działania jest transport pneumatyczny. Dmuchawa, napędzana z wałka odbioru mocy albo hydraulicznie, wytwarza przepływ powietrza. Strumień ten przenosi nasiona przez przewody nasienne, dlatego skrzynia nie musi znajdować się bezpośrednio nad każdą redlicą. Rozwiązanie to przełamuje ograniczenie typowe dla wysiewu grawitacyjnego i ułatwia budowę maszyn o dużej szerokości roboczej.
Za samo dozowanie odpowiada aparat wysiewający. Pobiera on ziarno ze zbiornika w ustalonej dawce, a następnie kieruje je do głowicy rozdzielającej. Głowica dzieli strumień materiału na poszczególne przewody. Jej konstrukcja, szczelność układu i właściwe ustawienie nadmuchu mają bezpośredni wpływ na równomierność wysiewu.
Końcowym elementem są redlice, które tworzą bruzdę i umieszczają w niej nasiona na określonej głębokości. Zagarniacze przykrywają ziarno glebą, a koła dociskowe poprawiają kontakt nasion z podłożem.
Droga nasiona od zbiornika do gleby przebiega zwykle w następującej kolejności:
- Zbiornik nasienny – przechowuje materiał siewny i podaje go do aparatu dozującego.
- Aparat dozujący – pobiera określoną ilość nasion i przygotowuje je do transportu.
- Głowica rozdzielająca – rozdziela materiał na poszczególne rzędy.
- Przewody nasienne – przenoszą nasiona wraz ze strumieniem powietrza.
- Redlica – umieszcza ziarno w bruździe, po czym gleba zostaje zgarnięta i dociśnięta.
System nadciśnieniowy i podciśnieniowy – czym się różnią?
W systemie nadciśnieniowym powietrze wtłacza nasiona do przewodów. Ziarno jest porywane przez strumień powietrza i transportowane z aparatu dozującego do głowicy, a następnie do redlic. Takie rozwiązanie często spotyka się w siewnikach zbożowych oraz nabudowanych siewnikach do poplonów, gdzie trzeba rozprowadzić materiał na wiele rzędów albo płytek rozsiewających.
System podciśnieniowy działa inaczej. Wentylator wytwarza podciśnienie przy tarczy wysiewającej, a nasiona są zasysane do jej otworów. Obracająca się tarcza przenosi je do miejsca wysiewu. Zgarniacz usuwa nadmiar ziaren, aby na jednym otworze pozostało pojedyncze nasiono. Z tego powodu podciśnienie jest często wykorzystywane w siewnikach punktowych do kukurydzy, buraków, soi, fasoli czy warzyw.
Nie należy utożsamiać każdego siewnika pneumatycznego z siewnikiem punktowym. W obu przypadkach występuje przepływ powietrza, ale pełniący inną funkcję. W siewniku zbożowym pneumatyka przede wszystkim transportuje i rozdziela materiał na wiele przewodów. W siewniku punktowym podciśnienie pomaga odseparować pojedyncze nasiona na tarczy i zachować założony odstęp w rzędzie.
Siewnik pneumatyczny czy mechaniczny?
Siewnik mechaniczny pobiera ziarno aparatem wysiewającym umieszczonym pod zbiornikiem. Nasiona przemieszczają się głównie dzięki grawitacji, dlatego skrzynia musi znajdować się nad redlicami. W siewniku pneumatycznym można przesunąć zbiornik i zwiększyć jego pojemność bez tak silnego uzależnienia konstrukcji od pionowego spadania ziarna.
| Cecha | Siewnik pneumatyczny | Siewnik mechaniczny |
|---|---|---|
| Precyzja wysiewu | Równomierne rozdzielanie nasion przez aparat i głowicę, szczególnie korzystne przy siewie punktowym | Dobra w prostych zastosowaniach, ale bardziej zależna od pracy aparatu, grawitacji i warunków jazdy |
| Wydajność | Możliwość obsługi dużej szerokości roboczej i większego zbiornika, co ogranicza postoje na zasyp | Zwykle prostsza konstrukcja, lecz pojemność i układ maszyny są silniej związane z położeniem redlic |
| Koszty | Wyższy koszt zakupu oraz obsługi dmuchawy, przewodów i układu sterowania | Niższa cena i prostszy serwis, ponieważ układ ma mniej elementów pneumatycznych |
| Złożoność budowy | Więcej podzespołów, między innymi dmuchawa, przewody i głowica rozdzielająca | Prostszy aparat wysiewający i napęd mechaniczny, co ułatwia regulację oraz naprawy |
Przewaga pneumatyki nie oznacza, że każdy model będzie dokładniejszy w każdych warunkach. Znaczenie mają jakość aparatu dozującego, stan przewodów, ustawienie wentylatora oraz rodzaj nasion. Zbyt słaby nadmuch może powodować nierówny transport, a zbyt silny może pogarszać tor lotu lekkiego materiału lub zwiększać jego uszkodzenia. Siewnik mechaniczny pozostaje rozsądnym wyborem tam, gdzie liczy się niska cena, prosta obsługa i współpraca z ciągnikiem o mniejszej mocy.
Najważniejsze zalety siewnika pneumatycznego
Technologia pneumatyczna jest szczególnie przydatna w gospodarstwach, w których liczą się duża wydajność i powtarzalny wysiew. Jej główne korzyści obejmują:
- Równomierność wysiewu – głowica rozdzielająca może kierować materiał do wielu przewodów, także przy dużej szerokości roboczej.
- Większą swobodę rozmieszczenia zbiornika – transport powietrzny ogranicza zależność między skrzynią a położeniem redlic.
- Mniejszą liczbę przerw na zasyp – konstrukcja może pomieścić większą ilość nasion, choć do ładowania często potrzebny jest ładowacz.
- Elastyczną konfigurację – zmiana tarczy, wałka dozującego lub ustawień aparatu pozwala dopasować maszynę do różnych gatunków nasion.
- Możliwość kontroli pracy – czujniki przepływu, sterowanie elektroniczne i GPS mogą ułatwiać wykrywanie pustych przewodów oraz prowadzenie przejazdu.
Trzeba jednak uwzględnić wyższy koszt zakupu, potrzebę prawidłowego ustawienia nadmuchu i regularnej kontroli przewodów, uszczelnień oraz łożysk. W modelach z napędem hydraulicznym należy też sprawdzić, czy ciągnik ma wymaganą wydajność i odpowiednie przyłącza.
Dla kogo jest siewnik pneumatyczny?
Siewnik pneumatyczny sprawdzi się przede wszystkim w gospodarstwach o dużym areale, przy szerokich agregatach oraz tam, gdzie ważna jest powtarzalna dawka i precyzja rozmieszczenia nasion. W mniejszym gospodarstwie przewaga wydajności może nie zrekompensować wyższej ceny i bardziej złożonej obsługi. O wyborze powinny decydować rodzaj upraw, wielkość pól, dostępna moc ciągnika oraz oczekiwana dokładność wysiewu.
