Instalacja systemu nawadniania w ogrodzie jest możliwa do wykonania samodzielnie, ale wymaga dobrego projektu, sprawdzenia wydajności źródła wody i podziału instalacji na sekcje. Najważniejszy test wykonuje się przed zasypaniem rowów – nieszczelności znacznie łatwiej wtedy naprawić.
Zraszacze czy linia kroplująca?
Metodę dobiera się do rodzaju roślin, wielkości podlewanego obszaru i sposobu rozmieszczenia nasadzeń. Zraszacze dobrze sprawdzają się na otwartych powierzchniach, a linie kroplujące dostarczają wodę bezpośrednio w pobliże korzeni.
| Cecha | Zraszacze | Linia kroplująca |
|---|---|---|
| Zastosowanie | Trawniki, duże rabaty, otwarte przestrzenie | Rabaty, żywopłoty, warzywniki, szklarnie |
| Zużycie wody | Podlewanie większego obszaru, także między roślinami | Mniejsze straty dzięki dostarczaniu wody przy podłożu |
| Rodzaj roślinności | Trawa i rośliny wymagające równomiernego zraszania | Krzewy, drzewa, warzywa i rośliny sadzone w rzędach |
Oba rozwiązania można połączyć w jednym ogrodzie. Przykładowo zraszacze obsługują trawnik, a osobna sekcja z linią kroplującą podlewa rabaty i żywopłot.
Jak zaplanować instalację?
Najpierw nanieś na plan działki trawnik, rabaty, żywopłoty, drzewa, źródło wody i istniejące nawierzchnie. Zaznacz też miejsca, w których znajdą się zraszacze, linie kroplujące oraz skrzynka z elektrozaworami. Projekt pozwala określić długość rur i przewodów oraz ograniczyć późniejsze przeróbki.
Najważniejszym parametrem jest wydajność źródła wody. Dotyczy to zarówno kranu, jak i pompy zasilającej instalację ze studni lub zbiornika. Możesz ją sprawdzić za pomocą testu wiadra:
- Podstaw pojemnik o znanej objętości pod punkt poboru wody.
- Napełnij go przy normalnie otwartym zaworze i zmierz czas.
- Podziel objętość pojemnika przez czas napełniania, aby otrzymać przepływ na minutę.
- Porównaj uzyskany wynik z wymaganiami planowanych zraszaczy i linii kroplujących.
Jeżeli źródło dostarcza za mało wody, nie podłączaj wszystkich odbiorników jednocześnie. Podziel ogród na większą liczbę sekcji. Każda z nich uruchamia się osobno, dzięki czemu dostępne ciśnienie i przepływ wystarczają do pracy urządzeń. Zbyt mała wydajność może powodować niewysuwanie się zraszaczy, słaby zasięg i nierównomierne podlewanie.
Uwzględnij także następujące czynniki projektu:
- Rodzaj roślin i ich zapotrzebowanie na wodę.
- Ukształtowanie terenu, szczególnie różnice wysokości.
- Rodzaj gleby i tempo wsiąkania wody.
- Rozstaw zraszaczy oraz ich wzajemne pokrycie.
Instalacja systemu krok po kroku
Podziemną część instalacji najlepiej wykonać przed ułożeniem nawierzchni i założeniem trawnika. W istniejącym ogrodzie prace również są możliwe, ale wymagają ostrożnego wycinania darni i omijania korzeni oraz innych instalacji.
- Wytycz trasę – oznacz przebieg rur, położenie zraszaczy, linii kroplujących i studzienki z zaworami.
- Przygotuj wykopy – wykonaj rowy o głębokości około 20–40 cm. W istniejącym trawniku wcześniej rozetnij darń i odłóż ją na bok.
- Rozłóż elementy na powierzchni – ułóż rury, złączki i urządzenia zgodnie z projektem. Ułatwi to sprawdzenie, czy zestaw jest kompletny.
- Ułóż rury zasilające – prowadź je w wykopach bez ostrych załamań, a połączenia wykonuj za pomocą przeznaczonych do tego złączek.
- Zamontuj zraszacze – ustaw je na warstwie żwiru o grubości około 10 cm. Górna część zraszacza powinna znajdować się na poziomie przyszłej powierzchni gruntu lub trawnika.
- Ułóż linię kroplującą – prowadź ją wzdłuż roślin. Może pozostać na powierzchni i zostać przykryta korą albo zostać płytko zagłębiona, zależnie od rodzaju przewodu i zaleceń producenta.
- Zamontuj studzienkę – umieść ją na stabilnej warstwie żwiru, wypoziomuj i poprowadź do niej przewód zasilający oraz wyjścia poszczególnych sekcji.
- Podłącz elektrozawory – każdy zawór powinien obsługiwać określoną sekcję. Sterownik wysyła do nich sygnał, otwierając przepływ w zaprogramowanym czasie.
- Podłącz sterownik – ustaw kolejność sekcji, czas pracy i częstotliwość podlewania zgodnie z potrzebami roślin oraz wydajnością źródła.
- Wyreguluj urządzenia – ustaw kierunek i zasięg zraszaczy, a także sprawdź położenie emiterów linii kroplującej.
Przy montażu w gotowym trawniku odłożoną darń ułóż ponownie po zasypaniu wykopu. Ziemię trzeba zagęścić, ponieważ luźny grunt będzie później osiadał.
Na co uważać przed zasypaniem rowów?
Nie zasypuj wykopów przed wykonaniem testu ciśnieniowego i sprawdzeniem każdej sekcji. Uruchom instalację, obserwuj połączenia, elektrozawory, zraszacze i linię kroplującą. Sprawdź, czy wszystkie urządzenia pracują z równomiernym przepływem.
Jeśli pojawi się wyciek, zamknij dopływ wody i popraw połączenie. Do gwintowanych elementów użyj materiału uszczelniającego przeznaczonego do instalacji wodnych, a przy złączkach wciskanych lub skręcanych upewnij się, że przewód został wsunięty do właściwej głębokości.
Sprawdź także przed zasypaniem:
- Czy studzienka z zaworami jest wypoziomowana.
- Czy zraszacze mają stabilne podparcie i właściwą wysokość.
- Czy przewody nie są załamane ani nadmiernie naprężone.
- Czy sterownik uruchamia właściwą sekcję w zaprogramowanej kolejności.
Jak zabezpieczyć system na zimę?
Przed nadejściem mrozu zamknij dopływ wody i odłącz instalację od źródła. Przedmuchanie sprężonym powietrzem jest standardowym etapem zabezpieczenia, a nie opcją. Pozwala usunąć wodę z rur, zraszaczy i przewodów sekcyjnych, która po zamarznięciu mogłaby rozsadzić elementy.
Przygotowanie instalacji wykonaj w tej kolejności:
- Zamknij główny dopływ wody.
- Otwórz przewidziane punkty spustowe i odprowadź wodę.
- Podłącz kompresor do właściwego przyłącza i przedmuchuj kolejne sekcje osobno.
- Zakończ przedmuch, gdy z urządzeń przestanie wydobywać się woda.
- Odłącz lub zabezpiecz sterownik zgodnie z jego instrukcją.
Wiosną oczyść dysze, sprawdź elektrozawory, uruchom każdą sekcję i ponownie wyreguluj zasięg zraszaczy. Staranny projekt, prawidłowy podział na sekcje i test przed zasypaniem sprawiają, że samodzielna instalacja systemu nawadniania w ogrodzie może działać bez kosztownych poprawek.
