Najpopularniejsze marki silników w ciągnikach to między innymi FPT, AGCO Power, Perkins, Deutz i Cummins. Ich obecność wynika nie tylko z parametrów technicznych, lecz także z powiązań kapitałowych oraz współpracy z producentami ciągników. Dlatego marka widoczna na masce nie zawsze oznacza producenta silnika.
Dlaczego marka ciągnika nie zawsze jest marką silnika?
Współczesny ciągnik rolniczy jest często konstrukcją złożoną z podzespołów pochodzących od kilku wyspecjalizowanych firm. Producent maszyny projektuje ciągnik jako całość, odpowiada za skrzynię biegów, hydraulikę, elektronikę i montaż, ale jednostkę napędową może kupować od wyspecjalizowanego dostawcy.
Takie rozwiązanie wynika z kosztów opracowania silników, wymagań dotyczących emisji spalin oraz efektu skali. Kilku globalnych producentów dostarcza jednostki do wielu serii ciągników, a grupy kapitałowe często wykorzystują własne marki silnikowe we własnych maszynach. Dobrym przykładem są FPT w grupie CNH Industrial oraz AGCO Power w grupie AGCO.
Trzeba też rozróżnić silnik opracowany przez daną grupę od silnika montowanego w konkretnym modelu. Oferta może się zmieniać wraz z generacją ciągnika, mocą, normą emisji i rynkiem sprzedaży. Z tego powodu poniższe zestawienie pokazuje główne, szeroko rozpoznawalne powiązania, a nie kompletną listę wszystkich modeli.
Najważniejsi producenci silników rolniczych
| Producent silnika | Główne marki ciągników | Właściciel lub grupa |
|---|---|---|
| FPT Industrial | New Holland, Case IH, wybrane modele innych marek | CNH Industrial |
| AGCO Power | Valtra, Fendt, Massey Ferguson | AGCO |
| Perkins | Ursus i wiele modeli różnych producentów | Caterpillar |
| Deutz | Deutz-Fahr, wybrane ciągniki innych marek | DEUTZ AG |
| Cummins | Wybrane ciągniki i maszyny wielu producentów | Cummins Inc. |
FPT Industrial, wcześniej kojarzone z nazwą Fiat Powertrain Technologies, jest jednym z najważniejszych dostawców dla grupy CNH Industrial. Silniki FPT trafiają między innymi do ciągników New Holland oraz Case IH. W serii Case IH Maxxum Efficient Power stosowano jednostki FPT z systemem zarządzania mocą EPM. Taki układ może czasowo zwiększać dostępną moc podczas pracy z WOM lub w transporcie, jeśli pozwalają na to warunki pracy.
AGCO Power, wcześniej znane jako Sisu, dostarcza silniki do marek należących do koncernu AGCO. Są stosowane między innymi w ciągnikach Valtra, Fendt i Massey Ferguson, choć konkretne rozwiązania zależą od serii i rynku. W materiałach dotyczących Valtry podkreśla się wysoki moment obrotowy, możliwość pracy przy obniżonej prędkości obrotowej oraz współpracę z układem SCR.
Perkins jest niezależnym dostawcą silników wykorzystywanych w wielu maszynach rolniczych i przemysłowych. Silniki tej marki montowano i montuje się w ciągnikach różnych producentów, w tym w wybranych konstrukcjach Ursusa. Sam fakt, że kilka marek korzysta z Perkinsa, nie oznacza identycznej specyfikacji w każdym ciągniku. Różnić mogą się między innymi osprzęt, sterowanie, chłodzenie i kalibracja.
Deutz ma silną pozycję w segmencie maszyn rolniczych, szczególnie dzięki własnym jednostkom stosowanym w ciągnikach Deutz-Fahr. Silniki tej firmy pojawiają się także w maszynach innych producentów. Z kolei Cummins działa jako szeroki dostawca silników dla różnych sektorów. W ciągnikach rolniczych nie zawsze jest związany z jedną konkretną marką, dlatego jego obecność zależy od serii i zastosowania.
Technologie, które zwiększają popularność silników
Popularność jednostki napędowej nie wynika wyłącznie z jej pojemności lub liczby cylindrów. Duże znaczenie mają rozwiązania pozwalające spełnić normy emisji, ograniczyć zużycie paliwa i utrzymać wysoki moment obrotowy przy niskich obrotach.
Najczęściej spotykane technologie to:
- SCR i AdBlue – układ selektywnej redukcji katalitycznej wykorzystuje roztwór mocznika do ograniczania emisji tlenków azotu. Płyn znajduje się w osobnym zbiorniku i nie jest mieszany z paliwem.
- Common Rail – wysokociśnieniowy, elektronicznie sterowany wtrysk umożliwia precyzyjne dawkowanie paliwa i wieloetapowy przebieg wtrysku.
- Zarządzanie mocą EPM – sterownik może zwiększyć moc w określonych warunkach, na przykład podczas pracy z WOM lub w transporcie.
- Praca przy niskiej prędkości obrotowej – silnik wykorzystuje wysoki moment obrotowy bez konieczności utrzymywania maksymalnych obrotów, co może ograniczyć hałas i zużycie paliwa.
Przykładem takiego podejścia są ciągniki Valtra EcoPower. W wybranych modelach operator może zmienić ustawienie silnika, a prędkość obrotowa przy zachowaniu momentu obrotowego może być niższa o około 400 obr./min względem tradycyjnej konfiguracji. Producent wskazywał w swoich materiałach na możliwość ograniczenia zużycia paliwa nawet o 10%, ale rzeczywisty wynik zależy od obciążenia, rodzaju pracy, prędkości i ustawień ciągnika.
Warto pamiętać, że układ SCR nie zastępuje prawidłowej obsługi. Ciągnik wymaga odpowiedniej jakości AdBlue, sprawnego układu dozowania i regularnego serwisowania zgodnie z zaleceniami producenta. Koszt eksploatacji obejmuje więc nie tylko paliwo, ale też płyn eksploatacyjny, filtry oraz elementy układu oczyszczania spalin.
Silnik 4-cylindrowy czy 6-cylindrowy?
W średnim segmencie mocy coraz częściej można wybrać między silnikiem czterocylindrowym a sześciocylindrowym o podobnej mocy znamionowej. Rozwój turbodoładowania, wtrysku Common Rail i sterowania elektronicznego pozwolił uzyskać z mniejszej pojemności parametry, które wcześniej wymagały większej liczby cylindrów.
Czterocylindrowy ciągnik zwykle ma krótszy silnik, mniejszą masę z przodu i korzystniejszy promień skrętu. Może być wygodniejszy w transporcie, pracach z ładowaczem oraz na mniejszych działkach. Mniejsza masa pomaga także ograniczyć ugniatanie gleby, choć ostateczny efekt zależy od ogumienia, balastu i całej konstrukcji maszyny.
Sześć cylindrów zachowuje przewagę tam, gdzie ciągnik długo pracuje pod wysokim obciążeniem. Większa pojemność i bardziej równomierna praca mogą poprawiać komfort przy ciężkiej orce, głębokim spulchnianiu lub transporcie dużych ładunków. Taki ciągnik bywa jednak cięższy, mniej zwrotny i nie zawsze ekonomiczniejszy podczas lekkich prac.
Dobrym przykładem jest rodzina Case IH Maxxum, w której oferowano silniki FPT o czterech i sześciu cylindrach. Wersje czterocylindrowe mogły osiągać moc porównywalną z większymi jednostkami, między innymi dzięki systemowi EPM. Nie oznacza to, że każda „czwórka” będzie lepsza od „szóstki”. W gospodarstwie wykonującym głównie ciężkie prace polowe większy silnik może lepiej odpowiadać profilowi pracy, natomiast przy wielu zadaniach pomocniczych przewagę zyskuje zwrotność i mniejsza masa.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze ciągnika?
Marka silnika jest ważna, ale sama nazwa producenta nie przesądza o kosztach ani wygodzie eksploatacji. Liczy się konkretna wersja jednostki, dostęp do diagnostyki, ceny filtrów i części oraz doświadczenie lokalnego serwisu z daną serią ciągników.
Przed zakupem sprawdź, kto obsługuje silnik w twojej okolicy, czy części są dostępne bez długiego oczekiwania i jakie są wymagania dotyczące AdBlue, filtrów oraz oleju. W praktyce wybór ciągnika jest wyborem całego systemu, czyli silnika, skrzyni, hydrauliki, elektroniki i zaplecza serwisowego. Dlatego lepiej postawić na dobrze obsługiwaną konstrukcję niż kierować się wyłącznie tym, że dana marka silnika ma dobrą rozpoznawalność.
